Zaparcia nawykowe u dzieci

Opublikowano przez Specjalisci 06 w dniu

Zaparcia nawykowe są dolegliwością, która znacząco wpływa na funkcjonowanie i klimat emocjonalny w całej rodzinie. Czym są zaparcia nawykowe? Najprościej rzecz ujmując, są to zaparcia czynnościowe niemające innej organicznej przyczyny.

Mechanizm zaparć nawykowych, charakterystyczne zjawiska i sposoby pomocy dziecku i rodzinie przybliżyła Karla Orban podczas pięciu edycji szkolenia dla profesjonalistów „Zaparcia nawykowe i moczenie”.

[showhide type=”links” more_text=”KLIKNIJ TUTAJ, żeby dowiedzieć się więcej o autorce” less_text=”Ukryj”]

Karla Orban, psycholog, certyfikowana specjalistka perinatalnego zdrowia psychicznego (PMH-C). Szkoli się w czteroletniej szkole psychoterapii systemowej. Od ponad dekady wspiera dzieci, rodziców i nauczycieli. Autorka książki „Żłobek, babcia, niania czy ja sama?”, w której z empatią przygląda się różnym formom opieki nad dziećmi, adaptacji oraz budowania relacji z opiekunami własnych maluchów.

Absolwentka szkolenia Rodzicielstwo Bliskości dla Profesjonalistów I i II stopnia, koordynatorka Postpartum Support International na Polskę. Czerpie z teorii więzi, Terapii Akceptacji i Zaangażowania oraz Porozumienia Bez Przemocy. Prywatnie mama trójki dzieci.

www: psychologrb.pl

Facebook: Karla Orban – Psycholog RB

Instagram: @karla.orban

You Tube: Karla Orban Psycholog RB

[/showhide]

Dzisiejszy artykuł powstał na bazie wystąpienia Karli Orban podczas konferencji „Specjaliści 0–6: Praktycy – praktykom”.

Mechanizm zaparć nawykowych

Zaparcia nawykowe opierają się na błędnym kole, którego dokładne zrozumienie jest kluczem we współpracy z rodziną. Mechanizm rozpoczyna się od trudnego doświadczenia bólu podczas oddawania twardego stolca. Dziecko zapamiętuje ten przykry epizod i silnie kojarząc defekację z bólem, unika jej. Regularnie zaciska mięśnie przy wypróżnieniu i w ten sposób odracza moment oddania stolca. To z kolei skutkuje jeszcze twardszą konsystencją mas kałowych i zwiększeniem ich objętości. Oddanie twardszego i jeszcze większego objętościowo stolca sprawia dziecku ból. Pamięć o bólu i skojarzenie go z korzystaniem z toalety napędza mechanizm zaparć nawykowych, który bardzo trudno jest przerwać.

Zachowania retencyjne

Cechą charakterystyczną i odróżniającą zaparcia nawykowe od innych zaparć czynnościowych są zachowania retencyjne. Z zaparciami nawykowymi mamy do czynienia wówczas gdy dziecko wszelkimi możliwymi sposobami unika wypróżnienia. Każde odczuwane parcie wywołuje u dziecka natychmiastowe zaciśnięcie mięśni. Próby odwlekania wizyty w toalecie kończą się czasem zanieczyszczaniem bielizny (tzw. encopresis).

Kto i kiedy udziela pomocy?

Gdy rodzic zgłasza występowanie zaparć u dziecka, pierwszym przystankiem na drodze pomocy zawsze powinien być lekarz. Dopiero po wizycie u pediatry i wykluczeniu medycznego podłoża zgłaszanych problemów oraz potwierdzeniu występowania u dziecka zachowań retencyjnych pomocy terapeutycznej może rodzinie udzielić psycholog. Diagnoza i terapia w przypadku zaparć nawykowych odbywa się we współpracy z rodzicami.

Spokój, spokój i jeszcze raz spokój

Głównym celem współpracy psychologicznej w rodzinie dotkniętej problemem zaparć nawykowych jest osiągnięcie spokoju. Zaparciom nawykowym zazwyczaj towarzyszy bardzo trudny i charakterystyczny klimat emocjonalny. Można powiedzieć, że w rodzinie zmagającej się z zaparciami nawykowymi króluje presja i stres. Zaniepokojeni rodzice, chcąc ulżyć w cierpieniu swojemu dziecku, wywierają na nim silną presję skorzystania z toalety. Dziecko pod wpływem presji czuje ogromny stres, napięcie i lęk, które tylko nasilają zachowania unikowe.

Praca z rodziną z problemem zaparć nawykowych jest sporym wyzwaniem. Wymaga ogromnej empatii, zrozumienia i wiedzy. Terapeuta nie współpracuje wyłącznie z dzieckiem. Zaparcia nawykowe to pole do współpracy z całą rodziną. Zrozumienie emocji, które towarzyszą dziecku cierpiącemu na zaparcia nawykowe oraz duża wrażliwość na emocje przerażonych rodziców są podstawą sukcesu w gabinecie specjalisty.


Jeśli interesuje Cię temat zaparć nawykowych i moczenia u dzieci dołącz do grona specjalistów, którzy wzięli udział w cieszącym się ogromną popularnością szkoleniu Karli Orban „Zaparcia nawykowe i moczenie”. Zapisy na 6. edycję tego szkolenia wkrótce ruszają!

Zapisz się na specjalistyczny newsletter i nie przegap okazji do poszerzania swoich kompetencji w obszarze zaparć nawykowych i moczenia.

Examples are most effective when they make an abstract idea visible without oversimplifying it, giving readers a pattern they can reuse. In classrooms and technical guides, a strong example usually follows a clear principle, then shows how that principle operates under realistic conditions and defined constraints. A worked example before a test can reveal which steps require calculation, interpretation, or careful attention to exceptions, making the underlying method easier to assess. Its value increases when the explanation also identifies why tempting alternatives fail, since readers learn the boundary of the method rather than memorizing a final answer. Comparing two contrasting cases then strengthens transfer, helping learners recognize the same structure in unfamiliar problems, adapt it to new conditions, and apply it with greater independence.